- Galego
- Español
O mesmo día en que a Comisión Europea (CE) da a coñecer o seu compás estratéxico para a competitividade europea, presenta simultaneamente unha proposta para impoñer sancións aos fertilizantes rusos e bielorrusos. Esta medida repercutirá gravemente na produción e na competitividade da agricultura española. Sen unha estratexia clara de diversificación, os agricultores europeos atoparanse pronto entre a espada e a parede. De aprobarse a subida dos aranceis, esta comezará a aplicarse o 1 de xullo de 2025 coa aplicación aos fertilizantes nitróxenos.
Durante anos, Europa enfróntase a unha produción de fertilizantes insuficiente para satisfacer a demanda, o que fai inevitables as importacións. Esta situación empeorou tras o peche de varias fábricas de fertilizantes en estados membros da UE. A aplicación do Mecanismo de Axuste da Fronteira do Carbono (CBAM) por parte da UE encarecerá aínda máis os custos, tanto para a produción nacional como para os provedores de terceiros países que entren no mercado europeo.
Aínda que a Asociación Agraria de Galicia (Asaga) pode chegar a entender a lexitimidade das razóns xeopolíticas que levan á Comisión a actuar, advirte de que, unha vez máis, será o sector agrícola o que asuma, como moeda de cambio, as consecuencias económicas destas decisións. Actualmente, os agricultores españois non teñen garantías de que o déficit de fertilizantes se vexa compensada cun aumento da produción nacional a un prezo competitivo -argumento clave esgrimido polos partidarios das sancións propostas-. Estas medidas incrementarían os prezos dos fertilizantes en polo menos 40/45 euros por tonelada para a próxima campaña agrícola, o que suporía unha presión financeira adicional ás explotacións agrarias, xa de por si afectadas por unha situación económica difícil. As repercusións para a produción agrícola, a competitividade e a rendibilidade das explotacións poderían ser catastróficas.
Por outra banda, desde Asaga tamén se denuncia que esta medida ataca directamente a seguridade alimentaria, nun momento de máxima tensión xeopolítica que pode poñer en risco o modelo de vida europeo; sen esquecer que esta subida dos fertilizantes terá un impacto directo no prezo final que sufrirán tamén os consumidores, ao encarecerse os produtos de primeira necesidade.
A proposta da Comisión é inaceptable para as comunidades agrícolas da UE, non só por esta nova subida dos aranceis a partir de xullo de 2025, senón tamén polo enfoque gradual das sancións e as suspensións temporais propostas baseadas nos prezos de 2024, que xa eran superiores aos anteriores da guerra.
Para Asaga tamén é preocupante a falta de perspectiva a medio ou longo prazo da Comisión ao non incluír ningunha medida que ofreza un marco regulatorio que dea seguridade ás empresas europeas de fertilizantes. Entre as medidas paliativas urxentes, Asaga destaca:
- Eliminar os dereitos antidumping sobre as importacións de nitrato de amonio e mesturas de urea e nitrato de amonio orixinarios dos Estados Unidos e Trindade e Tobago.
- Suspender os dereitos convencionais sobre as importacións de UAN, DAP, MAP e NPK (códigos 3102 10, 3102 80, 3105 30, 3105 40 e 3105 20 da nomenclatura arancelaria).
- Conceder excepcións ao abeiro da Directiva sobre nitratos para permitir o uso de efluentes gandeiros transformados (RENURE – Nitróxeno recuperado de esterco e determinados dixestatos) por encima do límite actual de 170 kg N/hectárea.
Detrás da complexidade deste expediente escóndese outra cuestión fundamental: o futuro da agricultura europea e a seguridade alimentaria da UE. Asaga insta ao reino de España e, en concreto, ao ministro de Agricultura, Luis Planas, e aos europarlamentarios españois a rexeitar rotundamente esta proposta da CE. Ademais, Asaga confía no novo comisario de Agricultura, Christophe Hansen, e, sobre todo, na vicepresidenta española Teresa Ribera para que ambos dean rapidamente un paso á fronte nesta cuestión e atopen solucións concretas dentro do colexio de Comisarios para evitar o que xa se pode estar configurando como unha nova crise agrícola.